6
Etykiety produktów spożywczych potrafią być mylące. Kolorowe opakowanie, zdjęcia świeżych owoców i hasła takie jak „naturalny”, „fit” czy „bez dodatku cukru” mogą przyciągać uwagę, ale nie zawsze mówią nam najważniejsze rzeczy o produkcie. Jak czytać etykiety produktów, aby szybko ocenić ich skład, wartość odżywczą i rzeczywistą zawartość cukru, soli czy tłuszczu? Wystarczy poznać kilka prostych zasad.
W Unii Europejskiej informacje na opakowaniach są regulowane przepisami, a w przypadku większości produktów paczkowanych obowiązkowe są m.in. nazwa produktu, lista składników, informacje o alergenach, masa netto, data trwałości oraz deklaracja wartości odżywczej.
Nie oceniaj produktu po tym, co znajduje się z przodu opakowania. Najważniejsze informacje często znajdują się z tyłu — w składzie i tabeli wartości odżywczej.
1. Najpierw przeczytaj skład
6
To jeden z najprostszych sposobów na szybkie sprawdzenie, co naprawdę znajduje się w produkcie.
Składniki są co do zasady wymieniane w kolejności malejącej według masy — od składnika użytego w największej ilości do tego, którego jest najmniej.
Dlatego warto spojrzeć przede wszystkim na pierwsze kilka pozycji.
Przykładowo, jeżeli kupujesz produkt reklamowany jako owocowy, a na początku listy widzisz wodę, cukier i syrop, a owoce znajdują się znacznie dalej, opakowanie może tworzyć bardziej „owocowe” wrażenie niż wskazuje na to rzeczywisty skład.
Prosta zasada:
Najpierw skład, potem marketing.
Nie oznacza to, że długa lista składników automatycznie oznacza produkt zły, a krótka — dobry. Liczy się przede wszystkim rodzaj i ilość poszczególnych składników oraz całkowity profil odżywczy produktu.
2. Sprawdź, ile cukrów znajduje się w produkcie
6
Samo słowo „cukier” w składzie nie jest jedyną rzeczą, na którą warto zwracać uwagę. W produktach mogą występować różne składniki będące źródłem cukrów lub węglowodanów.
Warto nauczyć się rozróżniać dwie informacje:
„węglowodany” — całkowita ilość węglowodanów,
„w tym cukry” — ilość cukrów zawartych w tej wartości.
Europejska deklaracja wartości odżywczej musi podawać m.in. ilość węglowodanów oraz cukrów.
Na liście składników możesz spotkać m.in. cukier, syropy czy inne składniki słodzące. Warto jednak uważać z uproszczeniem, że każdy składnik zawierający słowo „syrop” albo każdy węglowodan jest po prostu „ukrytym cukrem”. Przykładowo maltodekstryna jest węglowodanem, ale nie należy utożsamiać jej automatycznie z cukrami wykazywanymi w tabeli wartości odżywczej.
Najlepiej więc czytać jednocześnie listę składników i tabelę wartości odżywczej.
3. Nie daj się zwieść przodowi opakowania
„Fit”. „Naturalny”. „Proteinowy”. „Lekki”. „Bez dodatku cukru”.
Takie określenia mogą być użyteczne, ale nie zastępują czytania całej etykiety.
Co ważne, nie wszystkie hasła mają taki sam status prawny. W UE niektóre oświadczenia żywieniowe i zdrowotne podlegają konkretnym wymaganiom. Przykładowo określenia takie jak „low fat” czy „sugars-free” mogą być stosowane tylko wtedy, gdy produkt spełnia określone warunki.
Dlatego zamiast zastanawiać się, czy produkt wygląda „zdrowo”, zadaj sobie trzy pytania:
1. Co jest pierwszym składnikiem?
2. Ile cukrów, tłuszczów nasyconych i soli zawiera 100 g lub 100 ml?
3. Jak duża jest rzeczywista porcja, którą zamierzam zjeść?
To znacznie bardziej praktyczne niż ocenianie produktu wyłącznie po kolorach i hasłach na froncie.
4. Zawsze porównuj produkty w przeliczeniu na 100 g
5
To jeden z najbardziej przydatnych trików podczas zakupów.
Producenci mogą podawać dodatkowo wartości dla porcji, a wielkość porcji może różnić się między produktami. Dlatego jeżeli chcesz porównać dwa jogurty, płatki śniadaniowe czy sosy, zacznij od wartości na 100 g lub 100 ml.
Właśnie w takiej formie obowiązkowa deklaracja wartości odżywczej jest przedstawiana na opakowaniach w UE. Dodatkowo producent może podać informacje w przeliczeniu na porcję.
Przykład:
| Produkt | Cukry / 100 g | Sól / 100 g |
|---|---|---|
| Produkt A | 5 g | 0,4 g |
| Produkt B | 12 g | 0,8 g |
Jeżeli spojrzysz tylko na wielkość opakowania lub sugerowaną porcję, różnica może być mniej oczywista.
100 g to wspólny punkt odniesienia, który ułatwia porównywanie.
5. Zwróć uwagę na sól
Sól jest kolejnym składnikiem, którego łatwo nie zauważyć.
Tabela wartości odżywczej podaje ilość soli, a niekoniecznie ilość samego sodu. W UE sól jest jednym z obowiązkowych elementów deklaracji wartości odżywczej.
Szczególnie warto sprawdzać jej ilość w produktach, które na pierwszy rzut oka nie wydają się słone — np. pieczywie, gotowych sosach, przekąskach czy daniach gotowych.
6. Nie pomijaj informacji o alergenach
6
Jeśli masz alergię lub nietolerancję pokarmową, skład należy czytać szczególnie uważnie.
Przepisy UE wymagają wskazywania określonych alergenów, a ich obecność w składzie musi być odpowiednio wyróżniona, np. poprzez pogrubienie lub inny sposób typograficzny.
Nie warto więc ograniczać się do szybkiego przejrzenia tabeli wartości odżywczej. Informacja o alergenach znajduje się przede wszystkim w wykazie składników.
7. Data „najlepiej spożyć przed” to nie to samo co „należy spożyć do”
To niewielka różnica w słowach, ale ważna w praktyce.
- „Najlepiej spożyć przed” odnosi się przede wszystkim do jakości produktu.
- „Należy spożyć do” jest terminem związanym z bezpieczeństwem żywności.
Oznaczenia dat są częścią obowiązkowych informacji dotyczących produktów paczkowanych.
Warto również sprawdzić warunki przechowywania. Niektóre produkty po otwarciu muszą być przechowywane w lodówce i spożyte w określonym czasie.
8. A co z dodatkami do żywności?
Nazwy dodatków mogą wyglądać skomplikowanie, ale sama obecność dodatku do żywności nie oznacza automatycznie, że produkt jest niezdrowy.
Dodatki są stosowane m.in. w celu zachowania trwałości, odpowiedniej konsystencji, stabilności czy smaku. W UE ich stosowanie podlega regulacjom, a dodatki dopuszczone do stosowania muszą spełniać określone wymagania bezpieczeństwa.
Dlatego zamiast kierować się zasadą:
„Im więcej składników, tym gorzej”
lepiej spojrzeć na produkt całościowo.
9. Ta sama zasada dotyczy suplementów diety
6
Czytanie etykiety jest równie ważne przy wyborze suplementu diety. Zamiast skupiać się wyłącznie na obietnicach znajdujących się na opakowaniu, warto sprawdzić skład, ilość substancji aktywnych, zalecaną porcję i sposób stosowania.
W przypadku suplementów szczególnie ważne jest również rozróżnienie między ilością składnika w jednej kapsułce, zalecanej dziennej porcji oraz całym opakowaniu.
Jeżeli chcesz sprawdzić ofertę LifePharm, możesz przejść bezpośrednio do wskazanej strony:
Jak czytać etykiety produktów? Szybka checklista
Przed wrzuceniem produktu do koszyka poświęć 30 sekund i sprawdź:
☑ Składniki — co znajduje się na początku listy?
☑ Cukry — ile jest ich w 100 g/100 ml?
☑ Tłuszcze nasycone — ile ich zawiera produkt?
☑ Sól — szczególnie w produktach przetworzonych.
☑ Białko i błonnik — jeśli są istotne dla Twojego sposobu odżywiania.
☑ Alergeny — czy występują w produkcie?
☑ Porcja — czy podana przez producenta odpowiada ilości, którą rzeczywiście zjesz?
☑ Data i sposób przechowywania.
☑ Hasła marketingowe — traktuj je jako informację dodatkową, nie jako ocenę jakości produktu.
Dodaj komentarz